b_150_100_16777215_00_images_607261_107.jpgاولکامیز- در پاسخ به سوال مدیر سایت اولکامیز مهم ترین اتفاق سال 96 اعتراضات خیابانی دی ماه بود که حاصل تخریب روان عمومی ست. آن جا که سیاست به قول آلن بدیو کنترل نفرت است نه کنترل عشق، پس بگذارید بگویم اعتراض نه بلکه بغضی بود که ترکید. سکوت مهیبی که شکسته شد. آن جا که استثمارشده گان و خسته گان چیزی برای از دست دادن ندارند جز غُل و زنجیرهایشان را!

حسن روحانی در همان نخستین ماه های ریاست جمهوری در سال 92 برنامه ی سبد کالا را راه انداخت. در هر شهر و روستایی باشید به یاد دارید که چگونه مردم از سروکول یک دیگر بالا می رفتند و منزلت انسانی شان زیر پاها خُرد می شد. روحانی از طریق برنامه ی سبد کالا دو هدف را دنبال می کرد:

1- وضعیت معیشتی مردم " فقر همه گانی " را بعد از 8 سال دوره ی احمدی نژاد - به قول خودش یک دولت حنگ زده را تحویل گرفته بود- نشان دهد.

2- و این که با تصویر کشیدن وضعیت معیشتی مردم به حاکمیت این را اعلام کند که در مذاکره با 1+5 دست او را باز بگذارد. اما این که چرا روحانی با تصویر کشیدن وضعیت معیشتی مردم در پیش برد اهداف اقتصادی خود موفق نشد و اتفاقن در دولت او اعتراضات به خیابان کشده شد بحث خواهیم کرد.و از نقش طبقه ی متوسط در پیش برد دموکراسی که امروز از نظر درآمدی رو به پایین است خواهیم گفت و خواهیم دید که توسعه ی سیاسی مقدم بر توسعه ی اقتصادی است. 

اعتراضات دی ماه تجلی کله پا شدن طبقه ی متوسط و له و لورده شدن کارگران زیر پای زندگی ذلت بار و گدامحور بود. به عبارتی فقر همگانی. در اقتصاد سیاسی رابطه ی ثبات سیاسی با فربه تر و بزرگ شدن طبقه ی متوسط غیر قابل انکار است.

به این اعتبار کوچک شدن و از هم پاشیده شدن این طبقه می تواند در راستای کاهش ثبات سیاسی و اُفت دموکراسی و در نتیجه معظلات اجتماعی متعددی گریبان جامعه را بگیرد؛ کما این که ما وارد این فاز شدیم. از طریق ضریب جینیِ " توزیع نابرابر درآمد " این سال ها می توان به این " فقر همه گانی " پی برد. اما نه از طریق افزایش ضریب جینی بلکه از طریق کاهش آن. چرا که از دوره ی اول احمدی نژاد تا سال 92 این ضریب کاهش پیدا کرده است.

از دیدگاه اقتصاد وقتی درآمد همه کاهش یافته، ضریب جینی هم کاهش پیدا می کند. یعنی فقر همه گانی که در ماه های اول، روحانی از طریق سبد کالا نشان داد. این همان چند میلیون نفری که زیر خط فقر یعنی امروز با درآمد کمتر از دو میلیون و پانصد هزارتومان سر می کنند. و یا از طریق " ضریب تکفل یا سرباری " هم می توان به این فقر همه گانی دست یافت. ضریب تکفل در ایران " 4.5 " است؛ بحرانی ترین حالت خود.

به عبارتی یک فرد شاغل غیر از خودش بار 4.5 نفر دیگر را به دوش می کشد. بحران بیکاری؛ همان پنج میلیون خانواری که شغل ندارند. پیامد این بحران ها را در بهروزی ذهنی “ subjective well-being “شاهد هستیم. پایین آمدن بهروزیِ ذهنی جامعه ی ایرانی در یأس اجتماعی تبلور یافته؛ در خشونت های خانوادگی، خشونت اجتماعی، فحشا و... که همه به تخریب روان عمومی ختم شده و به اعتراضات دی ماه دامن زد.


مهم ترین ویژگی طبقه ی متوسط " نگاه بلندمدت " است. این نگاه است که برای تقویت بخش میانی – توسعه ی سیاسی - نقش اساسی را ایفا می کند. مشکل روحانی دقیقن از آن جا شروع شد که در زمان تحویل دولت، طبقه ی متوسط از نظر درآمدی سقوط کرده بود و با انباشت روی طبقه ی کارگر نگاه جامعه کوتاه مدت شده بود. این بدین معنا بود که روحانی باید مشکلات اقتصادی را در اولویت قرار بدهد. یعنی درمان موقت و عاجل!

همانی که طبقه ی کارگر به دلیل مشکلات اقتصادی با نگاه کوتاه مدت راه را برای " پوپولیسم " باز می کند؛ نگاهی که غیرتخصصی و سطحی و برای فریب توده ها اعمال می شود. در این وضعیت " سیاست توده ای " بیش تر از هر زمانی دیگری ابزاری قدرتمند در دست سیاست مداران برای عوام فریبی است. تجلی این نوع سیاست در دوره ی ریاست جمهوری احمدی نژاد است. بگذارید یک مثال بزنم. در انقلاب های قرن بیستم مثل انقلاب 57 انقلاب ها در غیاب بخش میانی صورت بندی می شدند.

به عبارتی در مقابل رفرمیسم که تغیر همراه با ثبات و بلند مدت است انقلاب اما با نگاه کوتاه مدت و همراه با خشونت رخ می دهد. بخشی از انقلابیون 57 که با نام " اصلاح طلبان " شناخته شدند در خرداد 76 به این نتیجه رسیدند که باید بخش میانی جامعه را تقویت کنند. تشکیل احزاب، رسانه ی آزاد که نظارت آزاد جامعه است، سازمان های مردم نهاد، اتحادیه ها، جامعه مدنی و در نهایت " دولت پاسخ گو".

این بخش میانی همان بخشی که در انقلاب ها غایب بزرگ، که قرار بود از بالا و آمرانه صورت بگیرد، است. و در ازای فربه تر شدن طبقه ی متوسط و کشیدن طبقه ی کارگر به بالا و پی گیری مطالبات قشرهای دیگر از جمله زنان در بلندمدت صورت می گیرد. و در سیاست خارجی هم به جای تقابل، تعامل را مبنای روابط با دنیا علی الخصوص غرب قرار می دهد. برایند این نگاه می گوید توسعه ی سیاسی مقدم بر توسعه ی اقتصادی است. اما این نگاه را حاکمیت با پایه و اساسِ " مردم سالاری دینی " اش برنمی تافت. و حاکمیت با این تفسیر از حکومت، اصلاح طلبان را متهم به " لیبرال دموکراسی غربی " کرد.

در این راستا قرائت اصلاح طلبان از دولت- ملت که مردم شهروند سیاسی تلقی می شد با قرائت حاکمیت که امت – امام است و برادری پیوند دهنده ی افراد جامعه بود هم خوانی نداشت. در نتیجه اتهام اصلی اصلاح طلبان از طرف حاکمیت " براندازی حکومت از راه قانونی " شد. در غیاب همین بخش میانی بود که در اعتراضات دی ماه پی گیری مطالبات مردم به جای فرصت برای حکومت تبدیل به تهدید شد. دکتر جلایی پور در جایی گفته بود که مردم غیر از نظام خویشاوندی در نهادهای دیگری عضو نیستند. بدین معنا که به عنوان یک شهروند سیاسی هویت ندارند.

مثلن عضو هیج نهاد مدنی یا حزب نیستند تا هویت آن ها به عنوان یک شهروند تعرف شده باشد. مثلن زنان در یک نهاد مدنی با شناسنامه و هویت تعریف شده عضو نیستند. یا به طور کلی افراد جامعه در سازمان های مردم نهاد یا حزب مشخصی گرد هم نمی آیند. دقیقن این جاست که تظاهرات خیابانی با شهروندان بدون شناسنامه سیاسی تهدید می شود نه فرصت. این در حالی ست که در غرب هر روزه با فراخوان نهادهای مختلف راهپیمایی های عظیم راه اندازی می شود و برای حکومت ها نه چالش بلکه فرصت بازنگری را فراهم می کند. بنابراین تقویت بخش میانی در وهله ی اول باید از بالا و آمرانه صورت بگیرد.

و این یعنی تمرین دموکراسی. همان چیزی که ما از مشروطه تا امروز نداشته ایم. در نتیجه می توان به این جمله ی هانا آرنت فیلسوف متأخر آلمانی استناد کرد که توده ها در شرایط جامعه ی ما قدرت تشخیص ندارند. و حتا می توان رفتار هیجانی، احساساتی، موقت، زودگذر و سریع را به آن افرود. این گونه است که ما به جای گرایش به سمت جامعه ی آرمانی در جهت جامعه ی بحرانی گام برداشته ایم. کما این که امروز با انباشت بحران ها مواجه ایم. بحران نظام بانکی، بحران آب، بحران زیست محیطی، فساد ساختاری، بحران بیکاری، یأس اجتماعی را هم به این بحران ها افزود.


چرخه ی فضیلت ناظر بر تقویت بخش میانی است. دارن عجم اوغلو و رابینسون به عنوان اقصاددان های نهادگرا ویژگی های این چرخه را در منطق نهادهای سیاسی متکثر، که غصب قدرت توسط یک نفر یا بخشی از حاکمیت را سخت می کند، را برمی شمرند. تکثرگرایی همچنین از تفکر حاکمیت قانون و این اصل که همه در برابر قانون برابرند پاسداری می کند. حاکمیت قانون راه را برای مشارکت بیش تر در فرایند سیاسی باز می کند، زیرا این اصل با قدرت این نظر را تقویت می کند که افراد نه تنها باید در برابر قانون برابر باشند بلکه همچنین برای ورود به فرایند سیاسی نیز باید دارای حق برابر باشند.

در غیاب بخش میانی چند پاره گی حاکمیت و نهادهای فراقانونی را می توان مثال زد. که مهم ترین کارکرد آن ها " بی خاصیت سازی دولت ها " ست. نمود کارکرد این نوع نهادها را در دولت روحانی هم شاهدیم. سازوکار دیگر این چرخه این است که نهادهای سیاسی فراگیر هم نهادهای اقتصادی فراگیر را تقویت می کنند و هم از آن ها نیرو می گیرند. نهادهای اقتصادی فراگیر، بسیاری از روابط بهره کش را از بین می برد و قدرت انحصارات را تقلیل می دهد. و فرایند اقتصادی ایجاد می کند که دیگر در آن با در دست گرفتن قدرت در کوتاه مدت نمی توان عاید اقتصادی به دست آورد.

و نهادهای سیاسی فراگیر موجب شکوفایی رسانه های آزاد می شوند و این رسانه های آزاد خطراتی را که متوجه نهادهای فراگیر است برملا می کنند و مردم را علیه این خطرات بسیج می کنند. شاید تلگرام بیش تر از هر رسانه ی دیگری این روزها نقش نظارت آزاد جامعه را بازی می کند. اما همین پیام رسان با برچسب خارجی در حال فیلتر یا بسته شدن است.


انقلاب به قول کارل پوپر همان " ناکجاآبادگرایی خیرخواهانه " است. همانی که از طرف دو مثلث مطرح شد. مثلث اول بی بی سی و صدای آمریکا و سلطنت طلب ها. مثلث دوم دولت های آمریکا و اسراییل و عربستان. ناکجاآبادگرایی خیرخواهانه جامعه را در شرایط امروز در نهایت به سوریه شدن سوق می دهد تا سوییس شدن. این سوریه گرایی را می توان از طریق چرخه ی رذیلت تبیین کرد.

در چرخه ی رذیلت غایب بزرگ، نهادهای سیاسی فراگیر است. همان حذف بخش میانی. همان حذف تمرین دموکراسی. پس وقتی نهادهای فراگیر سیاسی وجود ندارد، عجم اوغلو و رابینسون روی این نکته تاکید می کنند که نهادهای بهره کش باعث خلق نابرابری های عظیم در جامعه، ثروت زیاد، و قدرت بدون قید برای حاکم می شوند، آن گاه بسیاری برای به دست آوردن دولت و آن نهادها با هم می جنگند.

بدین شکل نهادهای بهره کش، نه تنها راه را برای به قدرت رسیدن رژیم بعدی که استثمارگرتر از گذشته است، هموار می کنند، بلکه باعث خلق کشمکش های بی پایان و جنگ های داخلی مداوم می شوند. این جنگ های داخلی، خسارات انسانی به بار می آورند و تمرکز اندکی را جوامع حاصل کرده اند، به باد می دهند. این امر آغازی است بر فرایند بی قانونی، دولت های شکننده، هرج و مرج سیاسی و بی رنگ شدن امیدها برای رونق اقتصادی.


شورای امنیت کشور بعد از اعتراضات دی ماه در گزارش اخیر خود به تغییرات اجتماعی جامعه ی ایرانی اشاره کرد. و از دو دسته عوامل سخن گفت. آن دسته از عوامل نزدیک که نارضایتی ها را در سه حوزه ی سیاسی، اقتصادی و اجتماعی می بیند که با یک جرقه شعله ور خواهد شد. و از سه عنصر نام برد که حاکمیت باید در تحلیل هایش مدنظر باید داشته باشد: تغییر نسل، تغییر سبک زندگی، تغییر تکنولوژی.

این در حالی ست که اعتراضات خیابانی دی ماه همراه با تغییرات کذایی برای مشکلات اقتصادی اما راه حل سیاسی بود. مع الوصف با انباشت بحران ها باید دید حاکمیت آیا در جهت ایجاد نهادهای فراگیر گام برمی دارد و به سمت چرخه ی فضیلت خواهد رفت یا با کوچ دادن مردم از پیام رسان خارجی به پیام رسان داخلی دنبال محدود کردن نظارت آزاد جامعه است.
محمد توانگری


ارسال نظر به عنوان مهمان

0
  • هیچ نظری یافت نشد.

یادداشت

به یاد نادر ابراهیمی *

عصر ایران؛ مهرداد خدیر- امروز 16 خرداد 1397 دهمین سالروز خاموشی نادر ابراهیمی نویسندۀ خوش‌ذوق ایرانی است که بیشتر با آثاری چون  مجموعۀ «آتش بدون دود» و «‌یک عاشقانۀ آرام» و همچنین «سه دیدار»،... ادامه مطلب ..
IMAGE چرا در جا می زنیم ؟

اولکامیز- جعفر محمدی سردبیر و صاحب امتیاز سایت پر مخاطب عصر ایران نوشت :  چرا در جا می زنیم؟ این سوالی است که از زاویه های مختلفی می توان بدان نگریست و آن را کاوید. امروز می خواهم یکی از مهم  ترین... ادامه مطلب ..
IMAGE نقد و بررسی تقویم ترکمنی ایل آمان

اولکامیز- لطیف ایزدی: تقویم ترکمنی 1397 " ایل آمان " به همت و کوشش عاشورمحمد رئوفی نیمه دوم بهمن ماه 96 با تبلیغات گسترده در فضای مجازی و تیراژ وسیع منتشر گردید که در نوع خود کاری تازه و نو بود ولی از... ادامه مطلب ..
IMAGE کدام قانون، کدام مجلس، آقای لاریجانی ؟!

 عصر ایران؛ مهرداد خدیر- «‌مجلس شورای اسلامی آمادگی دارد با توجه به کمبودهایی که در زمینۂ قوانین مربوط به حوزۂ فناوری اطلاعات و ارتباطات و فضای مجازی در کشور وجود دارد با استفاده از ظرفیّت... ادامه مطلب ..
IMAGE اسب ها را نکشید

90 اسب در چند روز کشته شدند، در مناطق مرزي. نماينده نقده و اشنويه راهي منطقه شده و با مسئولان استاني نشست‌هايي داشته است. ادامه مطلب ..
IMAGE حضرت آیت‌الله، «بی‌بندوبار» همان جوان انقلابی نزدیک انتخابات نیست؟

عصر ایران؛ مصطفی داننده- آیت‌الله سید احمد علم‌الهدی امام جمعه شهر مشهد فرموده‌اند: «با کنسرت، موسیقی مبتذل و نابهنجار و فسق و فجور خیابانی جوان شاد نمی‌شود، این یک آب‌نبات چوبی است که به... ادامه مطلب ..
IMAGE در رثای سلاله

اولکامیز- با کمال تأسف باخبر شدیم که صحرای ما شاهد فاجعه ای بس دردناک و جانگداز که وجدان بشریّت را بلزه درآورده است، می باشد.  ادامه مطلب ..
IMAGE ضرورت نگاه روشنفکرانه به اشعار فراغی

اولکامیز- - گفتاری از یحیی یاری : یکی از عمده مشکلاتی که در پی یافتن سیرتاریخی و تحّول ذهنی شاعران ما وجود دارداینست که ،شاعران قدیم ما،سیرتاریخی وتحول ذهنی خود را ثبت نکرده اند ادامه مطلب ..
IMAGE یدی منزئل

اولکامیز- شعری از حاجی مراد آق شاعر خوش ذوق گنبدی  ادامه مطلب ..
IMAGE دیدار با دکتر شهروز آق آتابای

اولکامیز-  فرهاد قاضی ❇️دیشب با هماهنگی قبلی برای اولین بار بعد از عمل جراحی و گذراندن دوره ی نقاهت باتفاق خانم به دیدار دکتر شهروز آق آتابای محقق و مترجم جوان ترکمن رفتیم. ❇️شهروز نزدیک به ۳... ادامه مطلب ..
IMAGE تحلیلی بر پروژه پتروشیمی گلستان و ارائه راهکارها

اولکامیز-  رحمان قره باش دانشجوي دكترا مديريت كسب وكار : الف :مقدمه:معرفی پروژه پتروشیمی گلستان: ادامه مطلب ..
IMAGE اکبر پیرا مدیر " ساچاق "

اولکامیز- متولد 1351 شمسی درسلاق غایب یکی از روستاهای غرب گنبد . ادامه مطلب ..
IMAGE یک پایان تلخ بهتر از تلخی بی پایان است

اولکامیز- محمد سلاق : هنگامیکه برای چندمین بار توسط گروههای درگیر در سوریه از سلاح های شیمیایی به بهانه های مختلف بر سر مردم مظلوم و مستاصل سوریه بکارگیری شد جهان در بهت وحیرت فرو ماند وهمگان را... ادامه مطلب ..
IMAGE گزارش مسابقات جام نوروز در دوگونچی

اولکامیز-  دوگونچی روستایی که به گفته بزرگان و ریش سفیدان قرار بود شهر شود ولی کمی آنطرفتر بخاطر وجود پل قدیمی ورق برگشت و قصبه آق قلا به عنوان شهر انتخاب شد. ادامه مطلب ..
IMAGE دلنوشته پرویز مدنی برای پدر هنرمندش

     اولکامیز- پرویز مدنی یکی از فرزندان اهل نظر مرحوم قرباندوردی مدنی در باره پدرش نوشت : مدیر محترم سایت وزین اولکامیر. قبل از بیان عرایضم بنده بار دیگر سپاس و قدردانی خود و بازماندگان آن... ادامه مطلب ..
IMAGE دهکده های گردشگری نیازمند تفکری نو

اولکامیز- عائشه قزلجه کارشناس مدیریت بازرگانی : بزرگترین ایراد دهکده های گردشگردی یا نوروز گاههایی که در جای جای استان گلستان بنا شده است این است که متاسفانه کمترین توجه به انتقال حس خوب... ادامه مطلب ..
IMAGE گفتگوی اولکامیز با امان محمد خوجملی - قسمت دوم

اولکامیز- لطیف ایزدی : دومین بخش از گفتگوی صریح و شفاف اولکامیز با  یکی ازفعالترین یادداشت نویس سیاسی - اجتماعی - دینی  ترکمن صحرا را در ذیل می خوانید :  ادامه مطلب ..
IMAGE حب مقام و مقام پرستی

اولکامیز-  به قلم وحید دلیجه فعال سیاسی رسانه ای : 🌺بسم الله الرحمن الرحیم 🌺 تِلْک الدَّارُ الْاخِرةُ نَجْعَلُها لِلَّذینَ لا یرِیدُونَ عُلُوّاً فِی الْأرِضِ وَ لافَساداً وَالْعاقِبَةُ... ادامه مطلب ..
IMAGE دخالت و قضاوت ممنوع!

اولکامیز-  زبیده سوقی عضو شورای مرکزی حزب مجمع زنان اصلاح طلب کشور: اگه میشد این جمله رو تو جامعه جا انداخت باور کنید زندگی خیلی زیباتر و راحت تر میشد. ادامه مطلب ..
IMAGE غوغای چنار در نوروزگاه گنبد

 به گزارش اولکامیز گروه موسیقی چنار در دهکده گردشگری گنبد غوغا به پا کرد. ادامه مطلب ..
IMAGE تحلیلی متفاوت از محمد توانگری

اولکامیز- در پاسخ به سوال مدیر سایت اولکامیز مهم ترین اتفاق سال 96 اعتراضات خیابانی دی ماه بود که حاصل تخریب روان عمومی ست. آن جا که سیاست به قول آلن بدیو کنترل نفرت است نه کنترل عشق، پس بگذارید... ادامه مطلب ..
IMAGE دهکده گردشگری آق قلا و ذکر سه نکته

اولکامیز- ساعت ۱۱ ساعت به وقت رسمی به همراه خانواده با شور و شوق زیادی به تماشای دهکده گردشگری آق قلا رفتم ولی در کمال تعجب دیدم که درها بسته بود و چراغها خاموش‌. دهکده گویی در خوابی عمیق به سر... ادامه مطلب ..
IMAGE دکتر سارلی : رادیو گرگان به ترکمنها خدمت کرد

اولکامیز-  سخنان دکتر اراز محمد سارلی در مراسم نکوداشت موسی جرجانی را در ذیل میخوانید :  ادامه مطلب ..
IMAGE احسان مکتبی: قدر درختان مثمر فرهنگ را بدانیم

 اولکامیز- احسان مکتبی مدیر کل امور سیاسی - انتخاباتی استانداری گلستان یکی از سخنرانان اصلی مراسم بزرگداشت موسی جرجانی در آق قلا بود. ادامه مطلب ..
IMAGE سخنان استاد هوشنگ جاوید در آق قلا

اولکامیز-  سخنرانی استاد هوشنگ جاوید بنیانگذار موسیقی نواحی کشور در مراسم بزرگداشت موسی جرجانی مورد توجه حاضرین قرار گرفت. مهمترین بخش سخنان این صاحبنظر و استاد موسیقی مقامی کشور را به روایت... ادامه مطلب ..

اخبار


16 فروردين 1397

آخرین نظرات

دهه ی شصت ؛ ما - بچه های محله ی خالدنبی گنبد - با همان کتاب ها یعنی: عقیده ی ترکمانی و تحفة الرجال ،...
در مورد ذکر تاریخ تولدها اسم یکی از افرادی که میشناختم و کارمند شده بود رو دیدم
متاسفانه این رفتارها روش عادی برای بعضی شده است بنابر این بهتر است قبل از رای دادن به فکر این گونه س...
وقتی برای جلف بازیهای " اندی " ، "خوشگلا باید برقصند " و عربده های گوشخراش مقلدان او از بلندگوهای پر...
امیدارم اول به یک نتیجه واحد درکتابت وتلفظ برسند چون آموزشهای سلیقه ای در ادوار آبنده سر در گمی را ب...
تلگرام به کجای مسایل خانوادگی ورود کرده اصلا تلگرام که فقط یه بستره به چیزی ورود نمیکنه
سلام آقای قجقی ان شاءالله نماز روزتون قبول باشه مهدی یزدان پرست هستم.
با عرض تشکر برای زحمت هایی ک...
درود بر شما
گفتگوی جالب و بسیار شفافی بود که کمتر در کشور شاهدش هستیم چه برسد به ترکمن صحرا
بخصوص ...
باسلام
ضمن تبریک سالروزولادت شاعرواندیشمندبزرگ مشرق زمین مختومقلی فراغی بحضورتمامی دوستداران و ارا...

آمار بازدید

تبلیغات در اولکامیز
09119738028
09111753677

تبلیغات هزینه نیست. سرمایه گذاری است.