ایران - فرناز قلعه دار - پس از سخنرانی حجت‌الاسلام انصاری - معاون حقوقی رئیس جمهوری-، دکتر الهام امین زاده- دستیار ویژه دکتر  روحانی در امور حقوق شهروندی - و چند تن از حقوقدانان برجسته کشور سرانجام دکتر روحانی قدم به جایگاه گذاشت و در حالی که از تحقق یکی از مهم‌ترین وعده‌های دوره انتخابات ریاست جمهوری خود به مردم بسیار خرسند بود در میان استقبال پر شور حاضران، منشور حقوق شهروندی راکه از 120 ماده تشکیل شده است امضا و رونمایی کرد.اما تنها به فاصله چند ساعت از انتشار این مجموعه، اظهار نظرهای کارشناسان و متخصصان امر در رسانه‌ها منعکس شد و بازخوردهای مثبت و منفی زیادی را به دنبال داشت. بر همین اساس گروه حقوقی روزنامه ایران نیز با چند تن از کارشناسان حقوقی کشور به گفت‌و‌گو پرداخت.دکتر بیژن عباسی – استاد دانشکده حقوق دانشگاه تهران- درباره ضرورت تصویب منشور حقوق شهروندی به «ایران» می‌گوید: «هر چند تمامی حقوق و آزادی‌هایی که برای شهروندان در جمهوری اسلامی پذیرفته‌ایم در فصل سوم قانون اساسی، با عنوان حقوق ملت و همچنین در فصل مربوط به قوه قضائیه آمده است و برای تفسیر آن حقوق و آزادی‌ها نیز قوانین عادی را نوشته‌ایم و به دو میثاق بین‌المللی حقوق شهروندی نیز همچنان متعهد هستیم اما نیاز داشتیم که همه این حقوق به شکل یک مجموعه و در یک جا گردآوری شود. ما قانونی در سال 87 تصویب کردیم با عنوان قانون تدوین و تنقیح قوانین و مقررات که می‌توان گفت منشور حقوق شهروندی در واقع در راستای همین قانون تهیه شد تا همه حقوق و قوانین و آزادی‌ها در یک مجموعه جمع شود.»دکتر عباس کریمی – حقوقدان و رئیس سابق دانشکده حقوق دانشگاه تهران- نیز در این باره به «ایران» می‌گوید: «منشور حقوق شهروندی از این نظر مفید است که نخست شرایطی فراهم کرد تا موضوع حقوق شهروندی در کشور مورد بحث و بازنگری قرار گیرد. دوم اینکه فهرست جامعی از حقوق شهروندی به دست داد. در اینجا لازم می‌دانم یادآوری کنم که در زمان انتخابات ریاست جمهوری فهرستی از سوی بنیاد حقوقی بنده در اختیار ستاد انتخاباتی دکتر روحانی قرار گرفت که درواقع هسته اصلی بحث را تشکیل داد و سومین فایده این منشورنیز آن است که از سوی کسی منتشر شد که مسئول اجرای قانون اساسی است و این امر در حیطه اختیارات و مسئولیت‌های وی قلمداد شده است».هر چند کارشناسان به اتفاق معتقدند انتشار این منشور در بالا بردن سطح آگاهی مردم و فرهنگ‌سازی در جامعه نقش مؤثری دارد اما دکتر عباسی می‌گوید: «درباره ماهیت حقوقی این منشور باید گفت، واقعیت این است که این منشور نه یک سند بین‌المللی است نه قانون اساسی، نه قانون مصوب مجلس و نه حتی از سنخ مقررات اصل 138 قانون اساسی است. بلکه رئیس جمهوری اعلام داشتند این سند در راستای اصل 134 قانون اساسی، برنامه و خط مشی دولت است که البته تاکنون نیز چنین موضوعی سابقه نداشته و نخستین بار است که برنامه و خط مشی دولت در قالب یک منشور به شکل ماده‌بندی شده ارائه شده است.»اما نکته مهمی که درباره اجرای این منشور وجود دارد این است که با توجه به نداشتن ماهیت حقوقی مشخص، آیا این احتمال وجود دارد که با تغییر دولت این سند نیز بلاتکلیف رها شود؟دکتر کریمی در پاسخ به این سؤال می‌گوید: «اگر دولت موفق شود آن را به یک مطالبه عمومی تبدیل کند بی‌تردید این روند در دولت‌های بعدی نیز ادامه خواهد داشت. در واقع تحقق اهداف این منشور در گرو این است که شیوه‌های اجرایی مسئولیت رئیس جمهوری در اجرای قانون اساسی پیش‌بینی شود در غیر این صورت عقیم خواهد ماند.»این استاد دانشگاه معتقد است، ضمانت اجرای منشور علاوه بر دستگاه قضایی، اصل 113 قانون اساسی است که اختیارات رئیس جمهوری را پیش‌بینی کرده و مسئولیت اجرای قانون اساسی را بر عهده وی گذاشته است. به گفته وی این اختیار فرا قوه‌ای است و رئیس جمهوری باید در اجرای این اصل، آیین‌نامه‌ای وضع و شیوه‌های اجرایی این اصل را پیش‌بینی کند.اما دکتر عباسی می‌گوید: «ضمانت اجرای منشور حقوق شهروندی فقط برای دستگاه‌های اجرایی و دولتی است که زیر نظر رئیس جمهوری هستند و برای آنها لازم الاجراست. در منشور نیز آمده است که قوای دیگر و مؤسسه‌ها و سازمان‌های غیر دولتی مانند شهرداری و کمیته امداد و... باید برای اجرای آن با دولت همکاری کنند.این یعنی ممکن است مجلس و قوه قضائیه یا دستگاه‌های خارج از قوه مجریه بگویند ما تعهدی به اجرایش نداریم اما دستگاه‌های زیر مجموعه قوه مجریه به موجب اصل 60 و 113 قانون اساسی که رئیس جمهوری را رئیس قوه مجریه معرفی کرده است ناگزیر و موظف به اطاعت هستند.از سوی دیگر بر طبق قانون اساسی، رئیس جمهوری نظارت سلسله مراتبی بر وزیران و دستگاه‌های اجرایی و دولتی دارد.در صورتی که این منشور از سوی نهادها و دستگاه‌های زیر نظر قوه مجریه اجرا نشود رئیس جمهوری قدرت برخورد با متخلف، عزل وزیر، اخطار و توبیخ و تصمیم‌گیری مناسب را دارد. در خود منشور حقوق شهروندی در بخش سازوکار اجرا و نظارت بر حسن اجرا نیز گفته شده این دستگاه‌ها مکلف به اجرای مواد منشور هستند و باید موارد نقض حقوق شهروندی را شناسایی کنند و تدابیر لازم را برای تحقق این حقوق انجام دهند و در اختیار دستیار ویژه رئیس جمهوری در این امر قرار دهند».اما دکتر حسین میر محمد صادقی- حقوقدان- می‌گوید: «آنچه در منشور حقوق شهروندی آمده است همان مواردی است که هم در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و هم در اسناد بین‌المللی حقوق بشری مانند اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی آمده است و مورد اشاره و تأکید قرار گرفته است واز آنجا که دولت ایران نیز به برخی از این اسناد پیوسته است بنابراین بر اساس قانون مدنی ایران در حکم قانون داخلی کشور محسوب می‌شود و لازم الاجراست. از این‌رو می‌توان گفت منشور حقوق شهروندی در صورتی می‌تواند دارای ارزش و اعتبار باشد که در راستای اجرایی شدن حقوق مردم ضمانت اجرایی برایش در نظر گرفته شود و مهمتر اینکه در قبال کسانی که به نقض این منشور اقدام می‌کنند و برای برخورد با آنان واکنش‌های مناسب پیش‌بینی شود وگرنه فقط ذکر این موارد در منشور حقوق شهروندی را نمی‌توان کار مهمی دانست.به عقیده من این منشور ضمانت اجرایی ندارد و همانند اعلامیه حقوق بشر است که آرمان‌هایی را تبیین کرده است. البته از این جهت که وظایفی را برای دولت تعیین کرده و اولویت‌های دولت را مشخص کرده است می‌تواند سندی ارزشمند باشد اما این ارزش بیشتر نمادین است و واقعی محسوب نمی‌شود. همان طور که در این منشور هم آمده است دولت در هر موردی باید قوانین را در قالب لایحه تهیه کند وسپس لوایح را به مجلس بفرستد تا تصویب شود و ضمانت اجرا پیدا کند و در این صورت است که ارزشمند خواهد شد».

 وی در ادامه گفت: «از سوی دیگر امضای این سند به دست رئیس جمهوری نیز به منزله ایجاد تعهد محسوب نمی‌شود چرا که تمام این حقوق را از قبل در قانون اساسی داشته‌ایم و از آنجا که رئیس جمهوری مجری قانون اساسی است بنابراین طبق همین قانون اساسی از قبل چنین تعهدی برای ایشان وجود داشته است.»شاید یکی از ابهامات منشور حقوق شهروندی را باید نوآوری‌های آن دانست که در خلأ قانونی تدوین شده است. دکتر عباسی در این باره می‌گوید: «بسیاری از مواد این منشور نیاز به وضع قانون جدید دارد به‌عنوان مثال در ماده 87 این منشور آمده حق شهروندان است که در صورت بیکاری ناخواسته طبق قانون از حقوق بیمه بیکاری برخوردار شوند. اما الان ما فقط در قانون کسانی را مستحق دریافت بیمه بیکاری می‌دانیم که قبلاً سابقه کار داشته‌اند و الان بیکار شده‌اند. حالا اگر کسی بر اساس این سند به اداره کار مراجعه کرد و گفت من بیکارم و به من بیمه بیکاری بدهید به او می‌گویند ما چنین قانونی نداریم یا در ماده 89 آمده است حق همه شهروندان بویژه زنان است که امکانات آموزشی و ورزشی و تفریحات سالم داشته باشند حالا تصور کنید یک نفر از یک روستا به اداره ورزش و جوانان برود و بگوید من در محل زندگی‌ام ورزشگاه می‌خواهم به او می‌گویند ما چنین قانونی نداریم که بر اساس آن بودجه بدهند و ما به شما این امکانات را بدهیم. یا اینکه بر اساس این منشور فردی از یک دستگاه به قوه قضائیه شکایت کند که فلان ماده این منشور را اجرا نکرده‌اند یا از مجلس بخواهد نظارت کند، به طور قطع این امر امکان پذیر نیست چرا که از موضوعی می‌توان شکایت کرد که قانونی درباره‌اش وضع شده باشد. به همین خاطر می‌گوییم این منشور فقط تدوین حقوق آزادی‌های موجود نیست بلکه مواردی اضافه شده که اجرایش نیاز به قانون دارد. البته در سازوکار اجرا و نظارت بر حسن اجرای همین منشور تا حدودی این موضوع لحاظ شده است.اما بحث دیگری که در اینجا مطرح می‌شود این است که بر اساس اصل 121 قانون اساسی رئیس جمهوری سوگند خورده که از حقوق شهروندان حمایت کند و باید دید این منشور راه را برای چنین امری هموار خواهد کرد؟»دکتر عباسی دراین‌باره می‌گوید: «غیر از قانون اساسی در قانون وظایف و اختیارات رئیس جمهوری مصوب سال 65 نیز حق تذکر و اخطار برای رئیس جمهوری در نظر گرفته شده است و از آنجا که منشور حقوق شهروندی نیز در راستای قانون اساسی است پس رئیس جمهوری می‌تواند در صورت مشاهده نقض حقوق شهروندی از سوی قوای دیگر به آنها تذکر دهد. هر چند شورای نگهبان با توجه به تفسیری که در سال 91 از اصل 113 ارائه داد قائل به این امر نیست».این حقوقدان تنها راهکار لازم الاجرا شدن منشور برای همگان را تصویب در مجلس دانست و افزود: با توجه به اینکه این منشور نوآوری‌های زیادی دارد نمی‌توان گفت فقط همان قوانین قبلی را دریک مجموعه گردآوری کرده است بنابراین اگر این سند در مجلس به‌عنوان یک سند لازم الاجرا تصویب شود به نظرم کمک بزرگی در جهت احقاق حقوق ملت خواهد بود. اگر بخواهیم این منشور را همگان اجرا کنند باید از سوی مجلس تصویب شود وگرنه فقط در حیطه قوه مجریه باقی می‌ماند.
وی درباره علت اجرا نشدن قوانین در کشور نیز می‌گوید: «این موضوع چند دلیل دارد نخست اینکه نهادهای ناظر درون و بیرون قوه مجریه وظایفشان را بخوبی انجام نمی‌دهند. دوم فرهنگ‌سازی و آگاهی بخشی به مردم درباره حقوقشان انجام نشده و سوم اینکه اجرای برخی قوانین و احقاق حقوق مردم نیاز به بودجه دارد. بی‌تردید کشور فقط با قانون اداره نمی‌شود. قانون مجری و ناظر و فرهنگ و پول و اراده می‌خواهد و همه باید با هم باشد و هر کدام از این عوامل نباشد فایده نخواهد داشت.»هر چند انتشار این منشور را می‌توان به فال نیک گرفت و آن را یک گام مثبت در جهت احقاق حقوق مردم دانست اما این منشور بواقع یک آزمون بزرگ برای دستگاه‌هایی است که به شکل مستقیم با حقوق مردم سرو کار دارند و باید دید آنها تا چه اندازه می‌توانند از این امتحان سربلند بیرون بیایند./روزنامه ایران


ارسال نظر به عنوان مهمان

0
  • هیچ نظری یافت نشد.
IMAGE برگزاری سومین جشنواره دوستداران محیط زیست
اولکامیز- به مناسبت زادروز دکتر غلامعلی بسکی چهره صاحب نام  و مشهور گنبدی و  پدر...

یادداشت

IMAGE به دوست داغدارم

اولکامیز- به قلم دایان قربانی : سلام دانگ آتار. نیک میدانیم و ایمان (داریم)که خدا گاهی چنان میشکند و ریز ریز میکند تا از هر تکه اش یک موجود جدید بسازد ادامه مطلب ..
فقدان مدیریت علمی و حفره بر انبان توسعه

اولکامیز- عظیم قرنجیک  تحلیلگر مسائل سیاسی - اقتصادی در باره فقدان مدیریت علمی در ایران  در روزنامه گلشن مهر یادداشتی نوشت که در پی می آید : ادامه مطلب ..
IMAGE امین آخوند صفری: هاشمی در قلوب مردم جای داشت

اولکامیز- امام جمعه شهر نوبنیاد فراغی در مورد شخصیت هاشمی رفسنجانی گفت: آیت الله هاشمی رفسنجانی  در کشوریک وزنه بود.  ستون نظام به حساب می آمد چه قبل از انقلاب و چه بعد از آن. ادامه مطلب ..
انواع توسل در قرآن

  اولکامیز– کامبیز قجقی نژاد: در این یادداشت به انواع توسل که در قرآن کریم به آن اشاره مستقیم شده است می پردازم. ادامه مطلب ..
فاجعه گوگ تپه

اولکامیز- ارازمحمد سارلی: امروز مصادف با ۱۲ ژانویه مصادف با مغلوبه شدن جنگ خونین گوگ دپه در سال ۱۸۸۱م می باشد. این جنگ از سال ۱۸۷۹با هجوم روس ها به قلعه ینگی قلعه یا همان قلعه گوگ دپه شروع شد. ادامه مطلب ..
IMAGE مصاحبه عبدی باشقره با طعم انتخابات

به نقل از خبر فارسی کلاله-به عنوان اولین موضوع مطرح شده در خصوص سوابق و روزمه کاری خود بگویید. اینجانب عبدی باشقره دارای لیسانس اقتصاد نظری دانشگاه شهید بهشتی- ادامه مطلب ..
IMAGE هاشمی رفسنجانی و ترکمن ها به روایت دکتر سارلی

اولکامیز-  سخن در باره آیت الله هاشمی رفسنجانی به عنوان یکی از معدود افراد موثر در شکل گیری جمهوری اسلامی ایران و تثبیت آن آسان نمی باشد.  ادامه مطلب ..
چرا علیه صدا و سیما شعار می دادند؟

عصر ایران - در مراسم تشییع پیکر آیت الله هاشمی، بسیاری از مردم هنگامی که به دوربین های صدا و سیما می رسیدند، علیه این سازمان شعار می دادند. این صحنه، بارها و بارها در جریان مراسم و در نقاط مختلف... ادامه مطلب ..
IMAGE واکنش شهرام غراوی به شایعات اخیر در خصوص کاندیداتوریش از گنبد !

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا شایعه قول شهرام غراوی به برخی از بزرگان گنبد مبنی بر ورود وی به عرصه انتخابات(در دور بعد) از گنبد از ابتدای انتخابات منتشر شده بود ادامه مطلب ..
IMAGE در سوگ هاشمی / " در دیده ی دشمنان خار و بر روی دوستان خال "*

اولکامیز- لطیف ایزدی: آیت الله هاشمی رفسنجانی مصداق بارز بخش دوم این شعر شاعر شهیر ترکمن، مختومقلی فراغی است : کویوم کامیل ده دیر، گوزوم مرد ده دیر " . ( به دنبال انسان کامل و مرد هستم ) ادامه مطلب ..
IMAGE یک تشییع، سه پیام

اولکامیز  : این مراسم بار دیگر تنوع سلائق سیاسی در جامعه ایران را به رخ کشید و نشان داد که می توان در عین تفاوت های فکری و سیاسی در کنار هم بود و با وحدت زیست. ادامه مطلب ..
IMAGE درسی که از او آموختم !

اولکامیز : احمد دلیجه- رفتن هاشمي با همه دوست و دشمنانش يك درس داشت؛ بياموزيم ، مي شود ؛ تغيير كرد. ادامه مطلب ..
IMAGE محمد برازنده قوجق شاعر نوگرای ترکمن

اولکامیز- یکشنبه 19 دی  ماه مصادف با سالروز وفات شاعر خوش قریحه ترکمن صحرا  محمد برازنده قوجق بود. وی در سال 1357 وفات نمود.  مطلب ذیل به کوشش ع. کوچکنژاد ( ایل اوغلی ) به نقل از گروه تلگرامی فراغی... ادامه مطلب ..
IMAGE مرد تمام فصل‌ها؛ همیشه ناکام، همیشه کامروا

 اولکامیز :و یک بار دیگر، آیت‌الله، مردم ایران را غافل‌گیر کرد؛ این بار اما این مغز زیبای او نبود که برای شش دهه تمام، مصدر نبوغ، شگفتی، نوآوری و جسارت بود؛ این بار این قلب بزرگ او بود که پس از... ادامه مطلب ..
IMAGE خداحافظ سردار

اولکامیز: مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی وقتی در سال 1346 شمسی کتابی به نام امیر کبیر/ قهرمان مبارزه با استکبار/ نوشت شاید خیال نمی‌کرد که چند دهه پس از آن مردم قدرشناس ایران به‌پاس خدمات... ادامه مطلب ..
IMAGE خداحافظ، آموزگار صبر و سیاست

    اولکامیز- مهرداد خدیر: به نیمه های مطلبی که درباره امیر کبیر و به بهانه 20 دی – سالروز قتل صدر اعظم اصلاح طلب عهد قاجار- می نوشتم رسیده بودم که خبر بستری شدن و سپس درگذشت نام آشنای سه نسل از... ادامه مطلب ..
IMAGE ضربه سنگین به میانه‌روهای ایران

 هاشمی ازمهمترین چهره‌های انقلاب اسلامی بود | با انتخاب روحانی,هاشمی مجددا به صحنه بازگشت بین الملل > دیپلماسی - شبکه خبری آمریکایی سی. ان. ان در تحلیلی از درگذشت آیت الله هاشمی رفسنجانی رئیس... ادامه مطلب ..
آخرین نهار آیت‌الله

 معاون  وزیر بهداشت، در پی ارتحال آیت الله هاشمی رفسنجانی، به بازگویی آخرین خاطره خود با آن فقید پرداخت. به گزارش خبرگزاری مهر، دکتر سید حسن هاشمی نوشت:قلب یاردیرین امام، رهبری و انقلاب از تپش... ادامه مطلب ..
IMAGE نگران فرداهای بی هاشمی

 نگران فرداهای بی هاشمی دبیرکل خانه‌کارگر و رئیس فراکسیون کارگری مجلس نوشت:‌ آیت‌الله هاشمی‌(ره) چون یک قهرمان متولد شد و در میدان سیاست همچون گوهری شب‌تاب درخشید. ادامه مطلب ..
شرح یک بیت از مولانا

اولکامیز – کامبیز قجقی نژاد:  مه فشاند نور و سگ عو عو کند هر کسی بر خلقت خود می تند ادامه مطلب ..
IMAGE نقش اقوام، در توسعه ملی و فرهنگی بررسی شد

اولکامیز -  دستیار ویژه رییس جمهوری در امور اقوام و اقلیت های دینی و مذهبی در گفت و گوی تفصیلی با خبرگزاری شبستان،‌ درباره مسائل مختلف مرتبط با اقوام از جمله نقش آنان در وحدت، توسعه ملی و توسعه... ادامه مطلب ..
IMAGE قبایی که تنها برتن مرحوم هلاکو برازنده بود

اولکامیز - به قلم آتا گوگلان-گاهی وقتها پیش می آید که آدمی ناخواسته به مطالبی راجع به محیط پیرامون خود برمی خورد که از وقوع امری  در آینده خبر می دهند  هرچند صحت وسقم این اخباروبررسی احتمال تحقق... ادامه مطلب ..
IMAGE چرا بعد ازانتخابات رقابت به رفاقت تبدیل نمی شود؟

 اولکامیز خبر :  امان محمد خوجملی: رقابتهای انتخاباتی کشور صحنه های پرغوغایی است که به طور متوسط هر دوسال یک بارودرمناطق مختلف و در شهرها و محلات کشور تکرار می شود و علیرغم کاستیهایی که دارد... ادامه مطلب ..
شکار بیماری ثروتمندان

اولکامیز خبر- امان محمد خوجملی: خیلی از ثروتمندان ایران نه همه ی آنها به موازات و متناسب با افزایش ثروتشان علم و دانش و فرهنگشان رشد نکرده است.چون پول دارشدن در ایران چندان ربطی به سواد و علم و... ادامه مطلب ..
می‌آیند تا روحانی را بزنند!

عصر ایران؛ مصطفی داننده- بعد از اینکه حزب موتلفه اسلامی اعلام کرد نامزد آن‌ها برای  انتخابات ریاست جمهوری سال آینده مصطفی می‌رسلیم است، ادامه مطلب ..

اخبار

آخرین نظرات

خدا رحمتشان کند ای کاش هردو زنده بودند . ولی چه میشه کرد مرگ حق است کسی نمی تواند فرار کند امیدوارم ...
خسته نباشید کجای این متن هست ازهر پنج معلم سه معلم صلاحیت علمی ندارد دوما بالفرض درست باشد ساختار نظ...
اقا ما بخوایم واسه ثبتنام اینترنتی چیکار باید انجام بدیم هرجور میزنیم نمیشه
شخصیت بسیار فرزانه ای بودن اخدا رحمتش کنه
مصاحبه جالبی بود با چه هدفی ؟؟؟؟؟
سلام
دوست عزیز که با نام علیرضا هستید گفتید ایمیل بزنیم لطفا آدرس ایمیلتان را بدهید تا حداقل احوال...
سلام اصل مطلب را نیز بنویسید تا بهتر بفهمیم چه بوده است ؟
خدمت استاد و برادر بزرگوارم جناب ایزدی تبریک عرض می کنم.ان شاءالله همچون گذشته ، اولکامیز در صداقت ...
با عرض تسلیت به دوست و برادر بزرگوارم جناب ارجبی ، خبر بسیار ناراحت کننده ای بود.ان شاءالله روح این ...

آمار بازدید

تبلیغات در اولکامیز
09119738028
09111753677
استیل پارسه

تبلیغات هزینه نیست. سرمایه گذاری است.